Çocuk Felci Nedir ? Teşhis ve Tedavisi

Çocuk Felci Nedir? Nasıl Anlaşılıyor? Bir virüse bağlı olarak omuriliğin ön köklerin de ortaya çıkan çocuk felcinin üç şekli bilinmektedir. Ama çocuk felci virüsü (latince adı poliovirüs), en sık rastlanan biçim olan omurilik izleri etkilenmesinin yanı sıra, beyin iltihaplarına ya da arka beynin etkilenmesine de yol açmaktadır; bütün hastalarda, beyin zarları da etkilenir.

Çocuk felci genellikle yaz ve sonbahar aylarında, küçük yerel salgınlar biçiminde ortaya çıkar. Aşılanma, hastalığa karşı en etkili korunma yöntemidir (yüzde 100 başarılıdır); bu aş: sayesinde, her geçen yıl çocuk felci hastalığı azalmaktadır; ama aşı uygulamasının erişkinlerde, çocuklar kadar benimsenmemiş olması, tedavisi henüz bilinmeyen bu hastalıkta üzücü bir durumdur.

NEDENLERİ NELERDİR ? Çocuk felci virüsünün insana bulaşması, sindirim sistemi (içme suları) ya da solunum yolundan olur. Hastalığın felçli biçimi, virüs bulaşmış kişilerin ancak yüzde Tinde görülür, geri kalan yüzde 99’da ise hiç bir tehlikesi yoktur ve sözgelimi bir grip sendromuyla kendini gösterir.

NASIL TEŞHİS EDİLİR ? Felç öncesi dönemde hastalık yüksek ateş (39-40 C), şiddetli baş ağrıları, bulantı (kusma da görülebilir), özellikle de kaslar ve sırtta kendiliğinden ağrılarla apansızın başlar. Bazı hastalarda bu belirtilere sidik torbasında geçici sidik birikmeleri de eklenir. Üçüncü ya da dördüncü günde felçlerin (omurilik ön köklerindeki bozunlara bağlı olarak) ortaya çıkmadığı durumlarda, şiddetli bir gripten kuşkulanılır. Apansızın hastada, kasları iki yanlı, ama bakışımsız olarak etkileyen gevşek felç yerleşir. Sözgelimi, bir kasın bütünüyle felce uğramasına karşılık, ötekinin yalnızca bir bölümü etkilenmiş, bir başkasıysa hiç etkilenmemiştir. Çok geçmeden refleksler yiter, deri ısısını yitirir ve körelme başlar.
Felcin en sık görüldüğü bölgeler omuz (delta kası), kalça kasları, uyluk dörtbaşlı kası ve bacak ön grup kaslarıdır. Piramit sistem ya da duyu bozuklukları görülmez.

Tamamlayıcı muayeneler Hiç aşılanmamış ya da iyi aşılanmamış ateşli bir hastada, hemen çocuk felci akla gelir. Belkemiğine iğneyle girilerek alınan berrak sıvının incelenmesi, lenfositli beyin zarları iltihabını (mm3’te 50-100 lenfosit) ortaya koyar. Bu kanıt, yerel salgın dönemlerinde teşhis için yeterlidir. Virüsün saptanması için ilk 10 gün içinde dışkıda özgül incelemeler yapmak gerekir. Virüsün, kan antikorları araştırılmasıyla saptanmasıysa, daha uzun bir süre gerektirir.

HASTALIĞIN ÖTEKİ BİÇİMLERİ Hastalığın süt çocuklarında görülen özel bir biçimi vardır. Apansızın başlar; tek bir üyede felç ya şek bir alt üyeler felci görülür. Çocuğun gelişmesini büyük ölçüde etkiler; yeniden eğitim olanaksızdır. Hastaların yüzde 20-30′ unda solunum sistemi felçlerine rastlanır. Bu bozukluklar, birincil olarak yerleşir ya da üye felçlerinden sonra ortaya çıkabilirler. Bu ikinci durumda, rol oynayan etmenler şunlardır:

  •  Soğan ilikteki solunum merkezlerinin hastalıktan etkilenmesi;
  • diyafram sinirlerinin ve kaburgalar arası kasların sinirlerinin etkilenmesi;
  • salgıların atılamaması sonucu, soluk borusu ve bronşların tıkanmalarına yol açan yutkunma ve öksürük felçleri.

Son derece ciddi olan bu felçler, yaşamı tehlikeye düşürür. Solunum hızlı, düzensiz ve yetersizdir. Hasta terle kaplıdır ve oksijen yetersizliğinden dolayı, deri morarmıştır.

Hastalığın evrimi önceden kestirilemez; ama solunum yeniden eğitim, ölümü önleyebilir. Bazen felçler önemli ölçüde gerileyebilir. Ama hastalığın bıraktığı izler çok ciddidir; yalın bir solunum yetmezliğinden (hasta fazla çaba harcayamaz), solunum hacminin normal değerinde 1/3 oranında bir azalma nedeniyle hastayı yapay solunum aygıtlarına bağlı bırakan biçimlere kadar değişir. Bütün bu hareket yitimlerinin yanısıra, eklenebilecek enfeksiyonlar, zaten düzensiz olan dengenin bütünüyle bozulmasına yol açar.

Çocuk felci beyin iltihaplarına yol açabilir. Beyinciğin hastalıktan etkilenmesine (3 haftada iz bırakmadan iyileşir) ivegen bir denge bozukluğu da eşlik eder. Çocuk felci virüslerinin etkisiyle gelişen beyin zarları iltihabı, çocuk felcinin felç görülmeyen bir türüdür. Ateş ve kas ağrılarıyla kendini gösteren iyicil, ivegen, lenfositli bir beyin zarları iltihabıdır. Hasta karanlık bir yerde, bacaklarını karnına çekerek yatar ışık baş ağrılarını artırır (ışıktan korkma)

Salgın dönemlerinde, aşılanmamış bir hastada bel kemiğinden alınan sıvının incelenmesi, teşhisi sağlar. Evrim iyicildir.

AYIRICI TEŞHİS Oldukça karışıktır. Çünkü başka virüsler de (kabakulak virüsü, barsak virüsleri) aynı belirtilere neden olabilirler.
Kas hastalıkları ile çocuk felci arasındaki fark, kas hastalıklarında duyusal bozukluklar bulunmasıdır (çocuk felcinde duyusal bozukluklara rastlanmaz). Guillain-Barre yaygın sinir kökleri iltihabı, her iki kol ve bacağı da etkileyen gevşek bir felçtir. Çocuk felcinden daha yavaş bir biçimde (birkaç gün birkaç hafta) yerleşir. Ateş yoktur, ama duyusal bozukluklar ortaya çıkar. Birkaç ay sonra hastalık gerilemeye başlar ve iz bırakmadan iyileşir.

TEDAVİ ŞEKİLLERİ Çocuk felcinin, bilinen hiç bir iyileştirici tedavisi yoktur. Felcin bıraktığı izler ortopedi, yeniden eğitim ve çeşitli aygıtlar kullanılmasıyla düzeltilebilmektedir. Hastalığın solunum sistemini etkilediği durumlarda, uzman bir merkez tarafından uygulanacak yeniden canlandırma ile tehlikeli olabilecek durumların önüne geçilebilir.

Solunum sistemindeki bozukluklar, bazı hastalar için yapay solunum aygıtları kullanılmasını zorunlu kılar. Bu tür bozukluklarda, hastanın çok sıkı bir denetim altında tutulması gerekir. Çünkü en küçük bir enfeksiyon bile, solunum düzenini bozabilir. Hastalığın felç izleri bıraktığı kişilerde, toplumsal ve mesleksel yaşama yeniden uymada ortaya çıkacak güçlükler, ciddi ruhsal sorunlara yol açabilir.

Çok tehlikeli bir hastalık olan çocuk felcinin aşıyla korunmadan başka hiçbir tedavisi yoktur.

 

Yorum Yap

Tıkla ve Yorum Yap